Onze bijdrage aan de introductie van “rookarme” kookmethoden in Malawi

Bij de verbetering van de gezondheidszorg hoort ook de vermindering van de blootstelling aan schadelijke stoffen (rook) tijdens het bereiden van voedsel. En dus wil onze stichting de introductie van “rookarme” kookmethodes krachtig stimuleren. Wij zullen ons momenteel focussen op houtgestookte gemetselde en commercieel verkrijgbare kookkacheltjes. Er zijn momenteel diverse kookkacheltjes in de handel die een bewezen reductie in het houtverbruik van minstens 50 tot 60 % hebben terwijl de emissie van schadelijke rookgassen zakt tot ca 20 % (de gegarandeerde levensduur van deze kacheltjes is minstens 5 jaar).

Philips kookkacheltjes
Ca 3 jaar geleden is Willem Kerkhof in aanraking gekomen met door Philips ontwikkelde houtkacheltjes. Deze zeer efficiënte kacheltjes waarbij een kleine batterij een ventilator aandrijft zouden de vrijwel ondoordringbare rook in de patiëntenkeuken van het ziekenhuis tot een minimum moeten beperken. Een rotaryclub kwam met het voorstel om deze Philips houtkacheltjes te testen: zij hadden 2 exemplaren ter leen, die door Jacob van Wijk meegenomen zijn naar Malawi. De demonstraties waren zeer succesvol!! En dus zijn tijdens de renovatie van de patiënten keuken van het St Gabriels Hospital voorzieningen getroffen om de desbetreffende accu’s regelmatig op te kunnen laden. De productie van deze kacheltjes was echter gelokaliseerd in India en vanwege export beperkingen waren ze niet beschikbaar in Malawi. Wij wachten nu al 2 jaar op Philips houtkacheltjes welke geproduceerd zouden worden in Lesotho. Inmiddels heeft trouwens het ziekenhuisbestuur besloten om in de patiëntenkeuken grote kookeenheden te laten bouwen voorzien van een efficiënte rookafvoer. Er is jammer genoeg gebleken dat het houtgebruik eerder toe dan afgenomen is terwijl de levensduur van de constructie onbekend is.

Nieuw initiatief; Envirofit kookkacheltjes
Omdat Giel vanwege zijn chemische achtergrond in het verleden betrokken geweest is bij de gezondheidsaspecten van onvolledige verbranding heeft hij een studie gemaakt van de diverse mogelijkheden om en brandstof te besparen en de blootstelling aan giftige stoffen te verminderen. Vanwege de zeer goede eigenschappen gecombineerd met het feit dat de aanbevolen afmetingen van het stookhout de afmetingen van hetgeen nu door de vrouwen wordt gebruikt benadert is onze keus nu gevallen op kacheltjes ontworpen en geproduceerd door Envirofit. Aanvankelijk vond de productie alleen in China maar onlangs is er t.b.v. de Afrikaanse markt tevens gestart met de productie in Nairobi. Volgens onafhankelijke testrapporten daalt het houtgebruik met 50-60 % en de emissie van schadelijke stoffen tot ca. 20%!!

Initiële stappen

Zien is geloven en dus heeft Giel een kacheltje gekocht en uitgebreid in zijn achtertuin getest. Tevens heeft Jacob een heerlijke pan nsima op het desbetreffende kacheltje bereid. De noodzakelijke investeringen van de eerste pilot in 2-3 dorpen van ca 54 stuks a €70 zijn via privé donaties verkregen. Deze zijn in de maanden februari / maart door Willem en Giel gedemonstreerd in de dorpen Vanwege de zeer positieve reacties van de vrouwen willen we op de ingeslagen weg voortgaan. Tevens zijn de kacheltjes zeer geschikt gebleken om doeltreffend een autoclaaf te verhitten. Dit bleek de oplossing te zijn voor de sterilisatie van medische instrumenten in afgelegen health centra zonder elektriciteit.

Vervolg stappen
Samen met locale partners willen we ons persoonlijk inzetten om de vermindering van het houtgebruik en de het terugdringen van emissie van schadelijke stoffen over een veel groter gebied tot stand te brengen. Mede door gerichte persoonlijke PR hebben we inmiddels een bedrag van ca €14000 bijeen kunnen brengen. Hiervoor zouden we inclusief transportkosten ca 160 kacheltjes kunnen aanschaffen. Echter bij een minimale afname van 1300 stuks (20fts container) zakt de prijs naar ca €32. En bij de aanschaf van 3300 stuks (grote container) is de bijdrage van de transportkosten in de kostprijs nog minder. Wij zoeken dus wegen om de door onze donoren geschonken fondsen zo effectief mogelijk te besteden. En om de aller armsten te bereiken kunnen we geen hogere bijdrage vragen dan ca $10 (€8.-).

Dus ons plan is om een substantiële bijdrage aan te vragen bij grote Nederlandse NGO’s (Cordaid e.d.). Zodra we aangetoond hebben dat er voldoende acceptatie in de dorpen is kan de fabrikant/leverancier onderhandelingen met de Malawi overheid starten teneinde via “CO2 trading” de prijs beduidend te verminderen. (Per kacheltje wordt de uitstoot van CO2 op jaarbasis immers ca 2000 kg minder. Dit is ongeveer evenveel als de gemiddelde CO2 uitstoot van een personenwagen.). Na aangetoond succes van deze eerste investering zullen er vrijwel zeker ook internationale donoren geïnteresseerd raken waardoor onze lange termijn doelstelling haalbaar lijkt.

Uiteindelijke lange termijn doelstelling??
Het zou mooi zijn dat aan het eind van 2016 50 % van de vrouwen in het Lilongwe Diocees (50 % =35000 HH) hun voedsel op een meer efficiënte manier bereiden.
• In een studie uit 2003 wordt melding gemaakt van ca 300 kg hout per gezin per maand. Een reductie van ten minste 50 % is bij de door ons gekozen kachel is zeer goed haalbaar. Dus een jaarlijkse hout besparing in het Lilongwe Diocees van 63000 ton!!. Gezien de te verwachten kostprijs van stookhout is de kachel binnen 1 jaar terug verdiend!!!
• “Als oorzaak van ziekte staat het koken op houtvuurtjes op dezelfde hoogte als malaria.” “The World Health Organization estimates that 1.6 million people worldwide die each year from breathing wood smoke” Ruw geschat zijn dat in heel Malawi 5000 – 10000 sterfgevallen op jaarbasis.

Philips Kookkacheltjes

Bij de verbetering van de gezondheidszorg hoort ook de vermindering van de blootstelling aan schadelijke stoffen (rook) tijdens het bereiden van voedsel. En dus wil onze stichting de introductie van “rookarme” kookmethodes krachtig stimuleren. Wij zullen ons momenteel focussen op hout gestookte gemetselde en commercieel verkrijgbare kookkacheltjes. Er zijn momenteel diverse kookkacheltjes in de handel die een bewezen reductie in het houtverbruik van minstens 50 tot 60% hebben terwijl de emissie van schadelijke rookgassen zakt tot ca. 20% (de gegarandeerde levensduur van deze kacheltjes is minstens 5 jaar).